Nic Ad Nic Ad
Nic Ad Nic Ad

‘यत्रा छोरछोरी पायाँ, आज कपाल दुख्यापछि पानी खुवाउन्या कोइ छैनन्’

शुक्रबार, माघ १३, २०७९

‘नि कै छै भाउ’ एकाबिहानै आमाको सोधाइले मनमा कौतूहल बढाएको थियो । आमाको फोन प्रायः दिउँसोमात्र आउँथ्यो । त्यस दिन बिहानै फोन आएपछि मैले ठिक छु आमा भनेर जबाफ फर्काएँ । 

‘हडौनो सेतो मएल पढ्यापछि भाइर धेकिनैन भित्र समस्या अर्छ,’ आमाले अर्को वाक्य भन्नुभयो ।

यो वाक्य मेरा लागि अझै कडा भइरहेको थियो । आमाले शरीमा भएको मयल (मैलो)सँग के कुरा जोड्न खोज्दै हुनुहुन्छ, मलाई थाहा भएन ।

आमाले भनेजस्तै शरीरमा भएको कालो मैलो सबैले देख्छन् । त्यसैले अपवादबाहेक कसैले पनि कालो मैलो देखाउन चाहँदैनन् । तर, सेतो नदेखिने मैलोले शरीरमा कालो मैलोझैँ पार्ने असर त पारिरहेकै हुन्छ । 

आमाले कुन प्रसंग जोड्न मलाई यो कुरा भनिरहनुभएको छ भन्ने लागिरहेको थियो र मैले तत्काल प्रतिप्रश्न गरेँ, ‘भनेको बुझेन नि आमा मैले !’

‘क्या बुझ्न्या छि त तँ, अबुझ भई गै क्या ?’ आमाको अर्को प्रश्न ममाथि तेर्सियो ।

आमो प्रश्नले मनमा बढेको कौतूहलको सीमा नाघेको थियो । तैपनि आमाको भनाइको मर्म मैले बुझ्न सकिरहेको थिइनँ । 

‘भाबेरी फोन अरुँला ।’ आमाले फोन राख्नुभयो । बिहानै आएको टेलिफोनले मेरो मनमा जगाएका प्रश्नहरूको भारी कसरी बोक्नु ?

दिनभरि आफ्नो कामको तनावमा रहने मैले आमाको ‘भाबेरी’ कसरी पर्खनु ? आमाले भनेको ‘भाबेरी’लाई हामीले बेलुकी भन्छौँ । बिहान आएको फोनको उत्तरका लागि अथवा आमाको मनोभावना बुझ्न मैले बेलुकीसम्म कुर्नुपर्ने थियो । 

आमाका प्रश्नको भारी बोकेर अफिस पुगेँ । दैनिकजस्तै अफिसको काममा संलग्न भइयो । दिनभरि आमाका प्रश्नहरूसँग म निकैबेर अन्तरसंघर्ष गरिरहेको थिएँ । 

हजुरआमाले आमालाई ‘लाटी’ भनेर बोलाउनुहुथ्यो । एक त नजिकको स्त्री जातिलाई बोलाउने मायालु शब्द हो भने अर्को केही पनि थाहा नभएको स्त्रीको विशेषण हो ।

हजुरआमाले ‘लाटी’ भनेर बोलाउने मेरी आमाको प्रश्नले मलाई सोच्न बाध्य बनाएको छ । म दिनैभरि सोचिरहेँ– मेरी ‘लाटी’ आमालाई पनि यस्ता प्रतीकात्मक भाषा बोल्न आउने रहेछ ।’ 

दिउँसो नै मैले एक पटक टेलिफोन नघुमाएको होइन । आमाको फोन लाग्यो । तर, फोन घरमा आमा बाहिर भएकाले आमाको फोन रिसिभ भएको थिएन । 

आमाले बेलुकी आएर मेरो ‘मिस्ड कल’ देखेपछि फोन गर्ने अपेक्षा मलाई थिएन । किनकि मलाई थाहा छ– आमाले टेलिफोनको रिङ बजेपछि हरियोले उठाउने र रातोले काट्नेबाहेक धेरै जान्नुभएको छैन । 

बुबालाई पढ्न पठाउँदा आमा घरको काममा हुनुहुन्थ्यो रे । मेरो जन्म भएपछि आमाले मात्र होइन, बुबाले पनि पढ्न छाड्नुभयो ।

घरको काममा व्यस्त हुने मेरा आमाबुबाले मलाई भने निरक्षर छाड्नुभएन । आमालाई पनि हामीले धेरै पछि आफ्नो नाम लेख्नेसम्म बनाएका छौँ । 

आमाले लेख्ने नाम सबै अक्षर जानेर होइन । नेपाली बाह्रखरीका साउँ अक्षर र ‘आ’कारभित्रका केही अक्षरमात्र चिनाएका छौँ ।

नहतारिने ठाउँमा आमाले आफ्नो नाम लेख्नुहुन्छ । अलि चाँडो काम गर्नुपर्ने स्थानमा आमाको औँला नै अग्रसर हुन्छ । 

आमाको टेलिफोन र आमाले सोधेको प्रश्नको उत्तर पनि आउने अपेक्षामा मैले दिन बिताएँ ।

पृथ्वीले आफ्नो १ चक्रमध्ये आधाउधी घुमेर उकालो लागिसकेको थियो । अँध्यारो हुँदै जाँदा म घरतिर लागेँ ।

म बाटोमा हुँदा नै आमाले फोन गरिसक्नुभएको रहेछ । मैले पो थाहा पाइनँछु । दिनभरि आमाको फोन आउला भनेर मोबाइलको स्क्रिन हेरिबसेको म हुस्सुलाई जब तिनै आमाको फोन आयो, थाहै पाइनँ ।

काठमाडौँको नयाँ बानेश्वर, तिनकुने र कोटेश्वरमा हुने सवारी जामले मलाई फोन कसको हो भनेर हेर्ने फुर्सदसमेत दिएको थिएन ।

गोजीमा रहेको मोबाइलमा बजेको घन्टी मैले महसुस त गरेँ । तर, यति धेरै जाम थियो कि उठाउने अवस्था नै बनेन । त्यही पनि आमकै फोन भन्ने थाहा पाएको भए त बाइक अलि छेउ लाएर कलब्याक गर्दो हुँ । तर अरू कसैको होला भन्ने भएपछि घर पुगेरै कल गरौँला भन्ने भयो ।

घर पुगेर हेरेको त आमाको फोन रहेछ । मैले लुगा फुकाउनुभन्दा पहिला नै आमालाई फोन गरेँ । १ रिङ बजिनसक्दै आमाको आवाज सुनिसकेको थिएँ । 

‘क्या खाई त भाउ आज ?’ दिनभरि मैले खाएको विवरण सुनाउन सकिनँ । मलाई आमाको उत्तर सुन्न हतार थियो । 

‘मैले त छकालदेइ केइ खायाकी छैन, बैराग लायो, तेरा बाले पनि नापै खाया र ढुली गया, मै कन निद पनि आयोन,’ आमाले आफ्नो दैनिकी सुनाउँदै हुनुहुन्थ्यो । 

मैले आमाको कुरा रोकेर सोधेँ, ‘बिहानको सुकिलो मइल क्या हो भन्यू आमा ?’

गलल्ल हाँस्नुभयो, ‘बिच्छ्या छैनै क्या ।’

‘किन बिच्छिउँला, क्या हो भन्यू बरु । ’

‘बैराग लाग्दा हो भाउ, काल कटायाँ र जत्काल बस्याँ, यत्रा छोरछोरी पायाँ, आज कपाल दुख्यापछि पानी खुवाउन्या कोइ छैनन् । भाइर देख्न्याले फलाना छोरछोरी शहर छन् भन्ना, कमाइकाज निकै छ भन्ना । तमीहरू एकचोटि फोन अर्दाइनौ, जत्काल बसीकन नबस्या जसो, हडौनो सुकिलो मइल पड्या जसौ भएन् त ?’

छोराछोरी भएर पनि बुढेसकालमा साथमा कोही नभएको गुनासो थियो आमाको । आमाले केही वर्षपछि पुनः यस्तो वाक्य प्रयोग गर्नुभएको थियो । 

केही वर्ष पहिलासम्म म मात्र गाउँबाहिर थिएँ । पत्नी र छोराछोरीसहित बाहिर बसेको भन्दै गाउँकाले बुबाआमालाई अत्यास लाग्ने गरी कुरा काट्दा रहेछन् । 

सबैका छोराछोरी आमाबासँगै भएको देखेर आमाले साह्रै गुनासो गर्नुहुन्थ्यो । पछि बिस्तारै सबैले घर छाड्न थाले । घर मात्र छाडेनन्, धेरैले पत्नी लिएर भारतका विभिन्न शहरमा पसेका छन् ।

उनीहरू पनि त्यसरी हिँडेपछि मेरीमात्र होइन, अहिले गाउँका सबै आमाको एउटै गुनासो छ । 

अरूहरूको पनि त्यस्तै देखेपछि मेरी आमाले गुनासो गर्न छाड्नुभएको थियो । तर, आज किन त्यो गुनासो दोहो¥याउनुभयो ? आमाले गुनासो दोहोर्‍याएपछि एक मनमा आशंका पनि छ– अब घरै आएर हामीसँगै बस भन्नुहुन्छ भन्ने । अर्को मनले आफूले जन्माएकाहरूलाई राम्रो शिक्षादीक्षा र उज्जवल भविष्यका लागि केही समय बाआमाबाट अलग भएर बस्नु कुनै गल्ती होइन भनिरहेको छ । आमालाई पनि त त्यस्तै लाग्दो हो नि !
 

प्रकाशित मिति: शनिबार, माघ १४, २०७९  ११:००
प्रतिक्रिया दिनुहोस्
थप समाचार